Sparmatseto
Projects Αφιερώματα

Η επιρροή του Ουμανισμού στις τέχνες και την θρησκεία

Ο Ουμανισμός (ανθρωπισμός) είναι η πίστη στην αξία, την ελευθερία και την ανεξαρτησία των ανθρώπων. Για έναν ανθρωπολόγο, όλα τα ανθρώπινα όντα γεννιούνται με ηθική αξία και έχουν την ευθύνη να βοηθούν το ένα το άλλο για να έχουν καλύτερη ζωή. Ο ανθρωπισμός τοποθετεί τη λογική και την επιστήμη πάνω από τις γραφές (θρησκευτικά κείμενα) και την παράδοση και πιστεύει ότι τα ανθρώπινα όντα δεν είναι αλάνθαστα και έχουν την δυνατότητα ικανά να βελτιωθούν. Προσπαθεί επίσης να ανακαλύψει τις αλήθειες σχετικά με το χώρο του σύμπαντος και της ανθρωπότητας. Ο ανθρωπισμός είναι συνήθως πολύ ατομικιστικός, βλέποντας κάθε άνθρωπο τόσο σημαντικό από μόνο του, ανεξάρτητα από τις ανάγκες της κοινότητας. Ορισμένοι ουμανιστές, ωστόσο, έχουν μια πιο κολεκτιβιστική προοπτική που επικεντρώνεται στην εξισορρόπηση των ατομικών δικαιωμάτων έναντι των αναγκών της κοινότητας.

Στη λογοτεχνία, ο ανθρωπισμός χαρακτηρίζεται (φαίνεται) από πολύπλοκους χαρακτήρες που αγωνίζονται ο ένας εναντίον του άλλου (ή εναντίον της σκληρότητας της τύχης). Είναι γενικά αισιόδοξος, αν και μπορεί επίσης να δείξει ότι οι άνθρωποι υποφέρουν κάτω από πολύ δύσκολες περιστάσεις. Στο τέλος, ο ήρωας μιας ανθρωπιστικής ιστορίας κερδίζει πάντα μέσα από ένα συνδυασμό αποφασιστικότητας, τιμής και της βοήθειας των φίλων.

Πόσοι τύποι Ουμανισμού υπάρχουν

Βασικά υπάρχουν δύο

Θρησκευτικός Ουμανισμός

Ο εκκλησιαστικός Ουμανισμός

Ο ανθρωπισμός συνδέεται συχνά με τον αθεϊσμό (την πεποίθηση ότι ο Θεός δεν υπάρχει). Μπορείτε να δείτε γιατί, φυσικά – αν υπογραμμίζετε την αξία και την ελευθερία των ανθρώπων, μπορεί εξίσου να υποβαθμίσετε την αξία του Θεού και του θεϊκού νόμου. Επιπλέον, ο ανθρωπισμός πιστεύει ότι πρέπει να ασκούμε ατομικές δυνάμεις λογικής αντί να αποδεχόμαστε την υπόδειξη των γραφών ή του δόγματος κι αυτό έρχεται σε αντίθεση πολλές φορές με τις διδασκαλίες ορισμένων θρησκειών. Στον σημερινό κόσμο, πολλοί ανθρωπιστές είναι κοσμικοί ανθρωπιστές (δηλαδή αθεϊστές).

Ο Θρησκευτικός Ουμανισμός

Ωστόσο, δεν είναι όλοι οι ανθρωπιστές άθεοι. Στην πραγματικότητα, υπάρχει και το χριστιανικό ανθρωπιστικό κίνημα που είναι τόσο παλιό όσο ο ίδιος ο ανθρωπισμός. Υπάρχει επίσης ο Εβραϊκός ανθρωπισμός, ο ισλαμικός ανθρωπισμός και διάφορες άλλες παραδόσεις. Στον θρησκευτικό ουμανισμό, η ιδέα είναι βασικά ότι ο Θεός υπάρχει, αλλά θέλει να ενεργούμε σαν ανθρωπιστές – να ψάχνουμε για την αλήθεια μόνοι μας, να ασκούμε ελεύθερη βούληση και να προσπαθήσουμε να κάνουμε τον κόσμο καλύτερο. Για τον θρησκευτικό ανθρωπισμό, ο Θεός είναι πολύ πραγματικός, αλλά τείνει να παραμείνει στο παρασκήνιο των πραγμάτων παρά να παρεμβαίνει ή να απαιτεί συνεχή δόξα.

Επίδραση του ανθρωπισμού στην αναγεννησιακή τέχνη

Κατά την εποχή της Αναγέννησης, ο ανθρωπισμός έγινε κεντρικό μοτίβο για τους ζωγράφους, τους γλύπτες και τους καλλιτέχνες. Στις προηγούμενες καλλιτεχνικές περιόδους, όπως τον Μεσαίωνα, το περιεχόμενο των περισσότερων έργων ήταν θρησκευτικό. Στην Υψηλή Αναγέννηση, αρχίζουν να απομακρύνονται από αυτό. Οι θρησκευτικές παραστάσεις ή οι χαρακτήρες εξακολουθούσαν να απεικονίζονται, αλλά με διαφορετικό τρόπο. Ίσως τα μηνύματα που μεταφέρονται από την τέχνη στην Υψηλή Αναγέννηση στοχεύουν σε ιδανικά που βασίζονται περισσότερο στον άνθρωπο και όχι σε θρησκευτικά θέματα. Η ομορφιά στην ανθρώπινη μορφή και στην ίδια την ανθρωπότητα ανακαλύφθηκαν και, ως επί το πλείστον, αντικατέστησαν την ομορφιά της θειότητας και της αγιότητας. Η Αναγέννηση σηματοδοτεί την περιέργεια και το έντονο ενδιαφέρον για το άτομο.

The Triumph of the Virtues-Andrea Mantegna (1431-1506)

Σε αντίθεση με τις αναπαραστάσεις της ανθρώπινης μορφής στη Μεσαιωνική Εποχή, οι οποίες ήταν συνήθως ντυμένες και λίγο άψυχες, οι απεικονίσεις ανθρώπων στην τέχνη της Αναγέννησης συχνά εμφανίζονται γυμνές και πλήρεις, περικλείοντας μέσα τους τον ανθρωπισμό. Οι καλλιτέχνες επικεντρώθηκαν περισσότερο στη σύνθεση από το περιεχόμενο και το αντικείμενο. Για παράδειγμα, ο Δαυίδ του Μιχαήλ Άγγελου είναι ένα μεγαλοπρεπές κομμάτι όχι μόνο λόγω της μυθολογικής βάσης πάνω στην οποία δημιουργήθηκε, αλλά και της εκπληκτικής χειροτεχνικής μοναδικότητας. Ο Δαυίδ μοιάζει να είναι έτοιμος να κινηθεί ανά πάσα στιγμή. Οι μύες είναι γεμάτοι και περιέχουν μια αίσθηση δύναμης. ο θεατής μπορεί να φανταστεί σχεδόν το αίμα που πάλλεται μέσα από τις φλέβες στα χέρια του. Ο Μιχαήλ Άγγελος είναι γνωστό ότι έχει μελετήσει το ανθρώπινο σώμα, το οποίο απεικονίζει  σε ανατομικά σωστές μορφές. Φαίνεται μάλιστα ότι έχει προσθέσει μύες σε πολλά μέρη προσπαθώντας να απεικονίσει περαιτέρω τη μορφή και τα ιδανικά του ανθρωπισμού. Απεικονίζει την αρσενική μορφή σε ιδανική τελειότητα, και έτσι ο ιδεαλισμός και ο ανθρωπισμός δουλεύουν σ’ αυτό μαζί.

Μια άλλη επίδραση του ανθρωπισμού στην τέχνη της Αναγέννησης είναι το πέρασμα του να αποτυπώνει φωτοστέφανα πάνω σε άγιες φιγούρες. Αυτό δείχνει επίσης τις αποθαρρυντικές θρησκευτικές αξίες κατά τη διάρκεια του χρόνου. Το Μυστικό Δείπνο του Λεονάρντο ντα Βίντσι κάνει ακόμη τον Χριστό και τους μαθητές του περισσότερο γήινους αφού δεν βλέπουμε σχεδόν καθόλου φωτοστέφανα. Ωστόσο, το στρογγυλεμένο αέτωμα πάνω από την πόρτα στο παρασκήνιο λειτουργεί ως αρχιτεκτονικό φωτοστέφανο και συμβολίζει την αγιότητα του Χριστού με έναν μοναδικά ρεαλιστικό τρόπο.

Ο ανθρωπισμός είναι η έμπνευση για αμέτρητα έργα λογοτεχνίας και τέχνης. Εάν προσπαθείτε να γράψετε μια ιστορία αλλά δεν ξέρετε τι να γράψετε, εξετάστε το ενδεχόμενο να ξεκινήσετε από θέματα ανθρωπιστικού περιεχομένου – βάλτε έναν άνθρωπο σε μια δύσκολη κατάσταση και σκεφτείτε πώς η εσωτερικότητα, το ηθικό θάρρος και η ελπίδα μπορούν να βοηθήσουν τον χαρακτήρα και βγείτε στο τέλος κερδισμένοι. Να είστε σίγουροι πως το ελπιδοφόρο τέλος θα είναι αποτέλεσμα της ανθρώπινης προσπάθειας και ελευθερίας και ότι ζωγραφίσατε μια θετική εικόνα της ανθρώπινης φύσης.

Ο ανθρωπισμός μπορεί επίσης να έχει ιδιαίτερο νόημα σε δοκίμια, ειδικά ηθικής ή φιλοσοφίας. Αν τυχαίνει να είσαι κοσμικός και ουμανιστής, για παράδειγμα, μπορεί να σκεφτείς να γράψεις ένα δοκίμιο για ένα θέμα όπως «πώς η ηθική μπορεί να υπάρξει χωρίς τον Θεό». Αν είσαι θρησκευτικός ανθρωπιστής, μπορείς να γράψεις για «ελεύθερη ζωή στη Βίβλο». Αυτό θα ήταν ένας τρόπος να εξερευνήσετε τον ανθρωπισμό. Σαν άσκηση, μπορεί να σκεφτείτε ακόμη και την αλλαγή της άποψης σας! Ό, τι πιστεύετε για τον ανθρωπισμό, γράψτε ένα επιχείρημα για την αντίθετη θέση, ώστε να μπορέσετε να ενισχύσετε τις δεξιότητές σας για κριτική σκέψη και αναλυτική γραφή.

Ο ανθρωπισμός είναι η έμπνευση για αμέτρητα έργα λογοτεχνίας και τέχνης

Είναι σημαντικός ο ουμανισμός

Ο ανθρωπισμός έχει μια βαθιά επιρροή στη σύγχρονη κουλτούρα. Για παράδειγμα, συχνά αντιτιθέμεθα σε κάτι λέγοντας ότι είναι «παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Η ιδέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι μια ανθρωπιστική άποψη, διότι υπογραμμίζει την αξία που υπάρχει μέσα σε κάθε άτομο. Η μη ανθρωπιστική προσέγγιση θα ήταν να πούμε ότι η συμπεριφορά ήταν λανθασμένη επειδή ήταν «κατά του νόμου του Θεού» ή «αντίθετα με την παράδοση». Αυτά τα είδη επιχειρημάτων εξακολουθούν να υπάρχουν στον σύγχρονο κόσμο, αλλά είναι λιγότερο κοινά από αυτά που καθιέρωσαν τον ουμανισμό στο είναι τόσο δημοφιλής.

Μερικοί θρησκευόμενοι επικρίνουν τον κοσμικό ουμανισμό επειδή τον βλέπουν να παίρνει τη θέση του Θεού. Από αυτή την άποψη, μόνο ο Θεός έχει φυσική αξία και η ηθική μπορεί να προέρχεται μόνο από την αγάπη του Θεού και την υπακοή στις γραφές. Φυσικά, οι θρησκευτικοί ανθρωπιστές αντιτίθενται σε αυτό! Θα έλεγαν ότι η αγάπη του Θεού και η υπακοή στις γραφές είναι το ίδιο με το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την εκτίμηση της ατομικότητας της ζωής.

Σχετικά άρθρα

Θερινό πρόγραμμα “Edutainment” στο Ιστορικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

Φιλοξενία: Οι ρίζες του αρχαιοελληνικού πολιτισμού

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

Το περιοδικό «Θρακικά Χρονικά» του Στέφανου Ιωαννίδη (μέρος 1)

Θανάσης Μουσόπουλος

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X