Sparmatseto
Παιδί

Παιδικό ιχνογράφημα… μια μορφή τέχνης… ένας μυστικός διάλογος

Το παιδικό ιχνογράφημα αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο στα χέρια των θεραπευτών και όχι μόνο, για τη διεξαγωγή συμπερασμάτων που αφορούν  το συναισθηματικό κόσμο του παιδιού, καθώς και για τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τα πράγματα γύρω του.

Το ιχνογράφημα άρχισε να μας απασχολεί τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, ωστόσο η ύπαρξη του είναι αισθητή μέσα στους αιώνες, τονίζοντας τη σημαντικότητα του.

Aνα τους αιώνες συναντάμε παντού το ιχνογράφημα. Κάνοντας μια ιστορική αναδρομή στην ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ, βλέπουμε ότι ζωγράφιζαν στα σπήλαια  σε πέτρες και σε κορμούς δέντρων. Τα έργα ήταν είτε ζωγραφισμένα, είτε χαραγμένα, είτε ανάγλυφα. Ζωγράφιζαν τα ζώα, μάγους, φαντάσματα και αργότερα ανθρώπους. Στην ΤΟΥΡΚΙΑ τα ευρήματα μας δείχνουν ότι προτιμούσαν να αναπαριστούν εικόνες από κυνήγι. Οι ανθρώπινες φιγούρες ταιριάζουν πολύ με αυτές της προσχολικής ηλικίας ως προς την ασυμμετρία στην απόδοση μελών, την έκφραση χαράς και ενθουσιασμού. Οι ΙΝΔΟΙ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ζωγράφιζαν τα πρόσωπα των φυλών τους κυρίως πάνω στους κορμούς των δέντρων. Αργότερα άρχισαν να ζωγραφίζουν ζώα και πουλιά.

 Στην ΚΙΝΑ χρησιμοποιούσαν τη ζωγραφική κυρίως για μεταφορά μηνυμάτων. Περισσότερο χρησιμοποιούνταν τα κόκκαλα από τους ώμους των ζώων και το κέλυφος από τις χελώνες για να σχεδιάσουν συμβολικές εικόνες και γραμμές.

Στην ΑΙΓΥΠΤΟ-ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ είναι συχνές οι απεικονίσεις κυρίως συμβόλων. Μάλιστα είναι από τις πρώτες περιοχές οπου φανερώθηκε η γραφή.

Τέλος στην ΕΥΡΩΠΗ χρησιμοποιούσαν επίσης σχέδια χαραγμένα σε κόκκαλα ζώων για να μεταφέρουν μηνύματα. Συχνά χάραζαν το ζώο για το οποίο ενδιαφέρονταν και το απεικόνιζαν με ήλιο ή βροχή ανάλογα με τον αν το κυνήγι του ζώου ξεκινούσε το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο.

Αυτό που γίνεται κατανοητό είναι ότι ο άνθρωπος πάντα χρησιμοποιούσε το συμβολισμό για να απεικονίσει ή να περιγράψει τον κόσμο γύρω του.

Το παιδικό ιχνογράφημα έμεινε στη σκιά για χρόνια πολλά χωρίς να μελετάται και χωρίς να ερευνάται. Με τον ίδιο τρόπο ένα παιδί θα χρησιμοποιήσει τη ζωγραφική για να συμβολίσει την πραγματικότητα του. Μέσα σε ένα ιχνογράφημα κρύβεται ο τρόπος που σκέφτεται, δρα και αντιλαμβάνεται την καθημερινότητα, τους άλλους και τον ίδιο τον εαυτό ένα παιδί. Όσοι ασχολούμαστε με την ανάλυση και αξιολόγησή του,  μπορούμε να επιβεβαιώσουμε πως πολλές φορές ό,τι δεν μπορεί να ειπωθεί, θα αποτυπωθεί πιο εύκολα στο χαρτί.

Μέσα σε ένα ιχνογράφημα κρύβεται ο τρόπος που σκέφτεται, δρα και αντιλαμβάνεται την καθημερινότητα, τους άλλους και τον ίδιο τον εαυτό ένα παιδί

Αυτό που πρέπει να ξέρουμε για το ιχνογράφημα είναι ότι αποτελεί ένα εργαλείο και ότι δεν βγάζουμε αυθαίρετα συμπεράσματα μόνο από ένα ιχνογράφημα και μη γνωρίζοντας το ιστορικό ενός παιδιού.

Η αξία του ιχνογραφήματος για τον ενήλικα έγκειται  στο έπακρο στις ερευνητικές μελέτες που μας έχουν δώσει πλούσιο υλικό. Η κατάλληλη ηλικία αξιολόγησης ενός ιχνογραφήματος είναι μετά τα τρία χρόνια του παιδιού, που κάνουν την εμφάνιση τους οι πιο καθαρές μορφές. Ωστόσο πολύ σημαντική είναι και η μουτζούρα. Σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά γνωρίζουμε την αξία του μουτζουρώματος. Αποτελεί άλλωστε και το πρώτο σταδιο από το οποίο περνάει το παιδικό ιχνογράφημα.

Η προσφορά του ιχνογραφήματος είναι τεράστια πλέον, ιδιαιτέρως στο εξωτερικό με την Ελλάδα να εξελίσσεται όλο και περισσότερο. Αξίζει να σημειωθεί ότι εκπαιδευμένοι θεραπευτές, εκπαιδευτικοί και γονείς κατάφεραν να αποκρυπτογραφήσουν  και να βοηθήσουν παιδιά μέσα από το ιχνογράφημα.

Μεγαλύτερη είναι δε η συνεισφορά του ιχνογραφήματος σε παιδιά που έχριζαν άμεσης βοήθειας (κακοποιημένα παιδιά, ψυχικά και σωματικά). Χάρη στο ιχνογράφημα κινητοποιήθηκαν κάποιοι να ερευνήσουν υποθέσεις παιδιών και σήμερα «άνθρωποι» βρίσκονται στις φυλακές επειδή κάποια παιδιά «μίλησαν» μέσα από ένα ιχνογράφημα.

Αν πραγματικά ξέραμε την αξία που έχει κάθε παιδική ζωγραφιά, δεν θα αφήναμε ούτε μια να φύγει από τα χέρια μας!

Σχετικά άρθρα

Ποιοι θυμούνται τον Μπόλεκ και τον Λόλεκ?

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

8 τρόποι για να κάνετε τα παιδιά σας εξυπνότερα | έρευνα

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

Πώς ο πολιτισμός συμβάλει στην ανάπτυξη των παιδιών

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X