Sparmatseto
Projects

Η ιστορία του βαμμένου αυγού

Εάν έχετε διακοσμήσει ένα αυγό, τότε έχετε συμμετάσχει σε μία από τις παλαιότερες διακοσμητικές τέχνες. Οι αρχαιολόγοι έχουν από καιρό βρει διακοσμημένα κοχύλια αυγά  στρουθοκαμήλου και άδειά αυγά στην Αφρική, που βρέθηκαν σε τάφους ή αρχαιολογικές ανασκαφές, αλλά δεν ήξεραν πόσο παλιό ήταν αυτό το έθιμο.

Το 2010 ανακοινώθηκε ένα σημαντικό εύρημα ότι μια ομάδα με επικεφαλής τον Pierre-Jean Texier βρήκε μια κρυφή μάζα διακοσμημένων αυγών στρουθοκαμήλου στη Νότια Αφρική που χρονολογούνται από 65.000 έως 55.000 χρόνια πριν σήμερα. Ήταν ολόκληρα, αλλά έσπασαν σε κομματάκια με την πάροδο του χρόνου. Αυτά τα αυγά ήταν πιθανότατα χρησιμοποιημένα για την αποθήκευση του νερού, όπως κάνουν και οι κυνηγοί-συλλέκτες της ερήμου Καλαχάρι μέχρι και σήμερα. Ένα ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι οι εγχάρακτες διακοσμήσεις στα αυγά άλλαξαν με την πάροδο του χρόνου. Τα παλαιότερα αυγά είχαν διασταυρωμένα σχέδια που έμοιαζαν με σιδηροδρομικές διαδρομές. Αργότερα τα σχέδια απέκτησαν λεπτότερες παράλληλες χαράξεις μέσα στις γραμμές. Τα θραύσματα είχαν πολλά χρώματα, αλλά τουλάχιστον μερικά από αυτά ήταν πιθανώς συνέπεια της θάλασσας και του εδάφους. Το φυσικό χρώμα των αυγών στρουθοκαμήλου ήταν κρεμ έως κίτρινο και έτσι οι γρατζουνιές έδειχναν το λευκό στρώμα από κάτω τους. Παραδείγματα από πιο πρόσφατα ευρήματα μας δείχνουν πως μερικές φορές είναι χρωματισμένα με κόκκινη ώχρα έτσι ώστε οι λευκές γραμμές να ξεχωρίζουν ή να έχουν ένα χρώμα που τονίζει στο χαραγμένο σχέδιο.

Το αυγό είχε πάντα ιδιαίτερη μια συμβολική σημασία, επειδή είναι μια εν μέρει οπτική στενογραφία της νέας ζωής

Τα αυγά στρουθοκάμηλων είναι εξαιρετικά ανθεκτικά, γι’ αυτό και έχουν επιβιώσει στο χρόνο. Εάν οι άνθρωποι της πέτρινης εποχής διακοσμούσαν τα αυγά άλλων πουλιών, πιθανότατα δεν θα βρίσκαμε τίποτα. Αυγά έχουν βρεθεί ακόμα και σε αρχαίους ρωμαϊκούς τάφους. Συχνότερα, το αυγό τοποθετούταν σε τάφους συμβολικά με τη μορφή μιας σκαλιστής πέτρας.

Αυγό ζωγραφισμένο με λουλούδια

Από την αρχαία ιστορία μέχρι σήμερα τα αυγά υπήρξαν ένα σημαντικό σύμβολο σε πολλούς πολιτισμούς. Είναι μέρος των μύθων δημιουργίας πολλών λαών, το «κοσμικό ωάριο» από το οποίο προκύπτουν όλα ή μέρη του σύμπαντος. Συχνά συμβολίζουν τη ζωή, την ανανέωση και την αναγέννηση. Αποτελούν μέρος της ανθρώπινης λαογραφίας που χρησιμοποιείται για θεραπεία και προστασία.

Επειδή το ανθρώπινο ενδιαφέρον για τα αυγά είναι τόσο παλιό και πολλοί πολιτισμοί μοιράζονται παρόμοιες παραδόσεις, είναι πιθανό ότι μερικές από τις παραδόσεις που περιέχουν το αυγό μεταφέρθηκαν από τον παλαιότερο μας πρόγονο, καθώς μετανάστευσε από την Αφρική. Είτε αυτό είναι αλήθεια είτε όχι, η διακόσμηση αυγών βρίσκεται σίγουρα σε πάρα πολλές κουλτούρες.

Τα χρωματιστά βαμμένα αυγά εμφανίζονται στους βωμούς που έγιναν για τον εορτασμό του νέου έτους γνωστό ως Nowruz, ο οποίος γιορτάζεται στην εαρινή ισημερία. Αυτή η παράδοση έχει αρχαίες ρίζες από την Περσία και τον Ζωροαστρισμό, αλλά τώρα γίνεται σε όλη την Ευρασία από περσικούς και τούρκικους λαούς διαφόρων θρησκειών. Ιστορικά, το κόκκινο ήταν ένα δημοφιλές χρώμα και τα κόκκινα αυγά είναι μερικές φορές εμφανή σε αυτές τις εορτές σήμερα, χωρίς φυσικά να αποκλείονται τα υπόλοιπα χρώματα.

Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί στη Μεσοποταμία πήραν το σύμβολο του αυγού του Πάσχα και το έκαναν κόκκινο ως σύμβολο του αίματος του Χριστού. Αυτή ήταν η αρχή του αυγού του Πάσχα. Τα κόκκινα αυγά εξακολουθούν να εμφανίζονται στον εορτασμό του Πάσχα στην Ελλάδα, όπου οι άνθρωποι έχουν το έθιμο να χτυπούν τα βρασμένα κόκκινα αυγά μεταξύ τους, με νικητή τον ιδιοκτήτη του αυγού που δεν σπάει. Αυτό το έθιμο φαίνεται να έχει αρχίσει από τη νότια Ευρώπη και να έχει εξαπλωθεί στο βορρά. Βλέπουμε λοιπόν πώς οι παραδόσεις μεταδίδονται από ανθρώπους της ορθόδοξης πίστης σε λαούς άλλων χριστιανικών δογμάτων.

Δεδομένου ότι τώρα γνωρίζουμε πως η διακόσμηση των αυγών ξεκίνησε την εποχή της πέτρας, βλέπουμε ότι τα αυγά που έχουν σχέδια επάνω τους αντιπροσωπεύουν την παλαιότερη μέθοδο διακόσμησης αυγών. Τα αυγά κότας που είναι καφέ μπορούν να χαραχθούν χωρίς χρωματισμό τους και τα λευκά αυγά μπορούν να βαφτούν και στη συνέχεια να χαραχθούν. Το παλαιότερο παράδειγμα στην Ευρώπη βρέθηκε σε έναν τάφο ενός νεαρού κοριτσιού στο Worms της Γερμανίας και χρονολογείται στον 4ο αιώνα.

Το αυγό φέρνει ελπίδα και αγνότητα. Είναι ένα σύμβολο της γονιμότητας και του κύκλου της ζωής. Σε μερικές ασιατικές κουλτούρες το αυγό θεωρείται σύμβολο τύχης και πλούτου.

Πολλές βαφές που χρησιμοποιήθηκαν για υφάσματα χρησιμοποιήθηκαν επίσης για το χρωματισμό των αυγών. Ορισμένες από αυτές ήταν τοξικές βαφές και δεν συνιστώνται σήμερα, φυτικά όμως χρησιμοποιούμε φλούδες από κρεμμύδια λειχήνες, λαχανικά όπως τεύτλα και σπανάκι, ακόμα και πέταλα λουλουδιών. Στη βόρεια Βρετανία και στη Σκανδιναβία, ένα φύλλο ή ένα λουλούδι τοποθετείται σε ένα αυγό, τυλιγμένο σε φλούδα κρεμμυδιού και στη συνέχεια βράζεται. Το αποτέλεσμα είναι ένα αυγό με την εκτύπωση ενός φύλλου ή σχεδίου λουλουδιών πάνω του. Στη Βρετανία τα λεγόμενα «pace eggs» δίδονται ως δώρα και χρησιμοποιούνται ως είδος πληρωμής για καλλιτέχνες λαϊκών παραστάσεων του Πάσχα. Η λέξη «Pace» θεωρείται ότι προέρχεται από το Λατινικό όνομα για το Πάσχα, το οποίο προέρχεται από την ελληνική γλώσσα.

Πασχαλινά αυγά

Τα πιο περίτεχνα σχέδια βρίσκονται στην Ανατολική Ευρώπη, όπου οι γυναίκες είναι παραδοσιακά οι καλλιτέχνες που είναι υπεύθυνοι για τη διακόσμηση των αυγών. Παραδείγματα από τη Βουλγαρία είναι συχνά κόκκινα με άλλο χρώμα, όπως οι κίτρινες γραμμές. Αυτά μπορεί να είναι παραδείγματα του αρχικού στυλ αυτών των αυγών. Η Ουκρανική διακόσμηση αυγών, που ονομάζεται Pysanky και κρατά από τους προχριστιανικούς χρόνους. Τα αυγά από την Ουκρανία και την περιβάλλουσα περιοχή είναι από τα πιο περίτεχνα σχέδια, με πολλές στρώσεις χρωμάτων.

Η διακόσμηση αυγών συνεχίζει να αναπτύσσει νέες μορφές αναβιώνοντας παράλληλα και παλιές τεχνικές, έτσι ώστε να υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία για να μπορούμε να επιλέξουμε. Μερικές τεχνικές φαίνεται να είναι δημοφιλείς αυτή τη στιγμή. Βράζοντας ένα αυγό τυλιγμένο με μετάξι σε ένα διάλυμα νερού και ξιδιού χρησιμοποιείται για να μεταφέρει το μοτίβο από το μετάξι στο αυγό. Αυτή είναι μια μέθοδος που πολλοί άνθρωποι μπορούν να δοκιμάσουν με επιτυχία. Οι παλιές γραβάτες είναι μια έξυπνη πηγή μεταξιού. Η χρησιμοποίηση αυγών, όπως χήνας και στρουθοκαμήλου, είναι μια πρόκληση για τους πιο τολμηρούς διακοσμητές αυγών.

Πάραυτα εμείς βρισκόμαστε εδώ αν έχετε κάποια άλλη τεχνική αυγό-καλλωπισμού για να την μοιραστήτε μαζί μας.

ΚΑΛΟ ΠΑΣΧΑ

Σχετικά άρθρα

Louis Marin – Πώς διαβάζεις έναν πίνακα ζωγραφικής;

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

Τέχνη και Τεχνολογία | Έννοιες που στις μέρες μας τείνουν να γίνουν αλληλένδετες

Χρήστος Κερπετζής

Παγκόσμιο Φεστιβάλ Μαριονέτας 2019

Αντώνιος Βαρβατσούλιας

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X