Sparmatseto
Εικαστικά

Ανιχνεύοντας το Bauhaus μέσα από το κτίριο της σχολής

Το Bauhaus υπήρξε μια σχολή η οποία αποτέλεσε τον πυρήνα και την ενσάρκωση της νέας ιδεολογίας της «μοντέρνας» αρχιτεκτονικής. Ιδρύθηκε το 1919 στην Βαϊμάρη και λειτούργησε μέχρι το 1933 όταν κάτω από την πίεση των Εθνικοσοσιαλιστών παύει οριστικά την λειτουργία του. Διευθυντής της σχολής από την ίδρυση της μέχρι το 1928 υπήρξε ο Walter Gropius (1883-1969). O Gropius εκτός από διευθυντής ήταν αυτός που σχεδίασε το νέο συγκρότημα που θα στεγάσει την σχολή όταν το 1925 το Bauhaus μεταφέρθηκε από την Βαϊμάρη στο Dessau.  Το νέο κτήριο  αποτελείται από τρείς κύριες πτέρυγες. Τα εργαστήρια, τους χώρους διδασκαλίας και τις κατοικίες. Όλα αυτά συνδέονται με τους χώρους διοίκησης και ψυχαγωγίας. Τα υλικά δόμησης είναι χάλυβας, μπετόν και γυαλί, με έντονη την προσπάθεια μιας νέας αρχιτεκτονικής έκφρασης που θα γίνει έπειτα πρότυπο για παρόμοια κτήρια στην Ευρώπη και την Αμερική .

Στο συγκεκριμένο κτήριο μπορούν να ανιχνευθούν οι αρχές και οι στόχοι της αρχιτεκτονικής του Bauhaus.  Όπως στον πίνακα του Καντίνσκι «Το Μαύρο Τετράγωνο» έτσι και στο συγκεκριμένο κτίσμα το πρώτο που παρατηρεί κανείς είναι η γεωμετρικότητα του. Η γεωμετρικότητα αποτελούσε ένα από τα χαρακτηριστικά της φιλοσοφίας της σχολής και δεν θα μπορούσε να λείψει από το κτήριο της. Πράγματι, παρατηρώντας το κανείς βλέπει ότι αποτελείται από ορθογώνια παραλληλόγραμμα τμήματα που ενώνονται μεταξύ τους. Ακόμη και τα μεγάλα υαλοπετάσματα ακολουθούν την λογική αυτή, είναι τετράγωνα ή ορθογώνια. Είναι ένα ασύμμετρο, γεωμετρικό κτήριο που πολλές φορές παραλληλίζεται με πίνακες κυβιστικής ζωγραφικής του Picasso.

Αλλά και η απλότητα και η απόρριψη κάθε διακοσμητικού και περιττού στοιχείου είναι άλλες δύο επιταγές της σχολής με τις οποίες συμβαδίζει το κτήριο. Πρόκειται για ένα σύνολο  απλό και απέριττο. Δεν υπάρχει σε αυτό κάτι που θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι απλά διακοσμητικό χωρίς να έχει και κάποια άλλη λειτουργία. Τα πολλά στολίδια αρχιτεκτονικών ρυθμών του παρελθόντος και κυρίως του νεοκλασικισμού αποτελούν για το Bauhaus λάθη που δεν έχουν καμία θέση στην μοντέρνα αρχιτεκτονική.

Αυτές οι αρχές της απλότητας και της απόρριψης του περιττού συμβαδίζουν με τις αρχές της λειτουργικότητας και της χρηστικότητας των κτηρίων. Θα μπορούσε να ειπωθεί ότι οι θεωρίες της σχολής μπορούν να συμπυκνωθούν στον όρο «λειτουργικότητα», την αρχή δηλαδή πως αν κάποιο κτήριο σχεδιαστεί έτσι ώστε να εξυπηρετεί όσο το δυνατόν καλύτερα τον σκοπό για τον οποίο κτίστηκε, η ομορφιά θα ακολουθήσει χωρίς να την επιδιώκει ο σχεδιαστής .  Το συγκρότημα της σχολής σχεδιάστηκε από τον Gropius με γνώμονα την όσο το δυνατόν καλύτερη εξυπηρέτηση της λειτουργίας της σχολής. Η ομορφιά και η καλαισθησία δεν ήταν το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα αλλά το φυσικό επακόλουθο. Ο χωρισμός του συγκροτήματος σε πτέρυγες που η κάθε μια χρησίμευε και σε μια διαφορετική λειτουργία και η επικοινωνία όλων μεταξύ τους ήταν αυτό που έκανε το κτήριο λειτουργικό αλλά και συνάμα όμορφο.

Πέρα όμως από τα παραπάνω που λιγότερο ή περισσότερο είναι εμφανή άλλη μια πολύ σημαντική αρχή του Bauhaus ήταν και η ριζοσπαστική ιδέα της ενότητας των χειρονακτικών και των καλών τεχνών. Αντικειμενικός σκοπός για την αρχιτεκτονική της σχολής ήταν στο τέλος να δημιουργηθεί ένα ενιαίο και ολοκληρωμένο κτίσμα. Για τον λόγο αυτό η φιλοσοφία του Bauhaus θεωρούσε ιδανικό να μην υπάρχουν όρια ανάμεσα στην χειροτεχνία, στην γλυπτική και στην ζωγραφική, αλλά να είναι όλα ένα, αρχιτεκτονική. Την αρχή αυτή υπηρετεί πιστά το σύνολο του Gropius. Είναι ένα κτήριο που τονίζει ότι δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στον κτίστη και τον ζωγράφο, τον σιδερά και τον γλύπτη που δούλεψαν για να δημιουργηθεί αυτό το κτίσμα. Όλοι αυτοί έχουν το ίδιο μερίδιο προσφοράς στην αποπεράτωση του. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η σχολή κτίστηκε για να αποδείξει πως η τέχνη και η μηχανική δεν έπρεπε να μένουν αποξενωμένες μεταξύ τους, όπως ήταν τον δέκατο ένατο αιώνα. Αντίθετα, η μια θα μπορούσε να ωφελήσει την άλλη, ή μια είχε πολλά να μάθει από την άλλη.

 

Η κύρια εικόνα αντλήθηκε από το https://www.bauhaus-dessau.de/de/index.html

Διαβάστε περισσότερα και το άρθρο “Οι βασικές αρχές του Bauhaus μέσα από το «μαύρο τετράγωνο» του Kandinsky

Σχετικά άρθρα

Το μουσείο Βαν Γκογκ μας αποκαλύπτεται διαδικτυακά

Βασίλειος Μακέδος

Έκθεση «Οικειότητα: Μια σύγχρονη τυραννία» στην Αθήνα | The Project Gallery

Η Εκκλησία του Ιησού στην Ρώμη

Βασίλειος Μακέδος

Ο ιστότοπος sparmatseto.gr χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία σας. Υποθέτουμε ότι είστε εντάξει με αυτό, αλλά μπορείτε να εξαιρεθείτε αν το επιθυμείτε. Αποδοχή Περισσότερα

X